گل های تازه ی شماره ی ۳ در دستگاه شور

اثری از استاد ایرج

پیشگفتار در باره ی دستگاه شور:

یکی از کامل ترین و رایج ترین دستگاه های موسیقی آوازی ایران است که دارای نغمه هاي معروف زیر می باشد:

1ـ نغمه ابوعطا كه گوشه هاي آن؛ در آمد، حجاز و چهار باغ است. چهار باغ قطعه اي است ضربي كه با اشعار با قافيه مخصوص همراهي مي شود.

2ـ نغمه بيات ترك با گوشه هاي؛ درآمد، قطار و فيلي. قطار در ايلات كرد بسيار معمول است و اغلب با اشعار بابا طاهر همراهي مي شود.

3ـ نغمه افشار كه گوشه هاي مهم آن؛ درآمد، جامه دران، مثنوي پيچ، قرايي، شاه ختايي است.

4ـ نغمه دشتي كه خود استقلال نيمه كاملي دارد. پايه موسيقي محلي بخصوص در شمال ايران است. گوشه هاي مهم اين نغمه؛ درآمد، دوبيتي، گيلكي، گبري، بيات كرد است. علاوه بر گوشه هايي كه در چهار نغمه بالا ذكر شد، گوشه هاي ديگري نيز در اين دستگاه نواخته مي شود مانند: سيخي و سملي در ابوعطا، دوگاه و روح الارواح در بيات ترك، نهيب در افشاري بيدكاني، چوپاني، غم انگيز، سرنج و كوچه باغي در دشتي، شهناز، گريلي، ملانازي، بزرگ، رهاب در شور. گوشه هاي ديگر دستگاه شور از اين قرارند: زيركش، سلمك، گلريز، صفا،‌خارا، قجر، حزين، قراچه، رهاوي، دستان عرب، تبه نگار، بغدادي، چهار پاره، برگردان مسيحي، حسيني، عراق، نهفت شكسته، اوج، غم انگيزم، عقده گشا، كوچه باغي، نشابورك، ضرب اصول، نيشاپور، حاجياني، دشتستاني، آذربايجاني، خسرواني، مهرباني.

شاهد در دستگاه شور گاها در تونيک گام واقع می شود. گوشه های درآمد مثنوی کرشمه نغمه بسته نگار حزين به دليل آنکه در اغلب دستگاه ها و آوازها نواخته می شوند از ذکر نام آنها خودداری می کنيم. نت های متغير در دستگاه شور عبارتند از: ۱- درجه دوم شور در گوشه های حسينی اوج رضوی ربع پرده بم تر است. ۲- درجه ششم شوردر درآمد خارا و حالت برشو گام (بالاروند) ربع پرده زيرتراست. ۳- درجه پنجم گام در اجرای گوشه های اوج شهناز قرچه رضوی و حسنی ربع پرده بم تر است. در گام ها و دانگ هايی که روی هنگام يا درجات ديگر گام محسوسيت  وجود ندارد، چنانچه درجه ششم ربع پرده  زيرتر شود، گرايش به سمت هنگام بيشتر می گردد. از اين رو درجه ششم گام شور درحالت بالارونده به سمت هنگام که همان شاهد شور است ربع پرده زيرتر می شود. درجه دوم و يا نهم گام برای ايجاد محسوسيت روی هنگام که همان شاهد گوشه حسينی است ربع پرده بم تر می شود.

گل های تازه شماره ی 3 (روی الف: شاخه گل شماره 406 در مقام شور):

با همکاری استادان:

آواز: استاد ایرج

پرویز یاحقی (ویلون)

فرهنگ شریف (تار)

جواد معروفی (آهنگساز)

اشعار از: مجد و اوحدی مراغه ای

غزل آواز: رنجی

گوینده فیروزه امیر معز

1_مقدمه شور:

اجرا توسط ارکستر در وزن یا ریتم  4/4

2_پیش درآمد شور:

توسط ویلون و تار درریتم 4/2 ادامه تبدیل به چهار مضراب با ریتم 8/6

3_شروع آواز و آغاز درآمد شور با تحریر

4_  ما زنده به عشقیم فنا را نشناسیم               شایسته دردیم دوا را نشناسیم

 (درامد دوم شور)

5_بی پرده فتادیم در آغوش تو ای گل                 چون شبنم پاکیم حیا را نشناسیم

(گوشه دشتی)

6_هر کس به دری جبهه تسلیم نهادست           ما جز سر تسلیم و رضا را نشناسیم

(فرود به شور)

از اینجا دانلود کنید:

http://www.4shared.com/file/19273953/e3a8bbd/Yek_Shakhe_Gol_406__Iraj_.html